कागदनिर्मिती उद्योगाच्या टाकाऊ कागदाच्या पुनर्वापर प्रक्रियेत, हायड्रापल्पर हे निःसंशयपणे मुख्य उपकरण आहे. ते टाकाऊ कागद, पल्प बोर्ड आणि इतर कच्च्या मालाचे लगद्यात रूपांतर करण्याचे महत्त्वाचे कार्य करते, ज्यामुळे पुढील कागदनिर्मिती प्रक्रियेचा पाया घातला जातो.
१. वर्गीकरण आणि संरचनात्मक रचना
(1) सांद्रतेनुसार वर्गीकरण
- कमी-सुसंगतता हायड्रापल्पर: याची कार्यसुसंगतता सामान्यतः कमी असते आणि याची रचना प्रामुख्याने रोटर्स, ट्रफ्स, बॉटम नाइफ्स आणि स्क्रीन प्लेट्स यांसारख्या घटकांनी बनलेली असते. यामध्ये स्टँडर्ड व्होइथ रोटर्स आणि ऊर्जा-बचत व्होइथ रोटर्स असे रोटर्सचे प्रकार आहेत. ऊर्जा-बचत प्रकार स्टँडर्ड प्रकाराच्या तुलनेत २०% ते ३०% ऊर्जा वाचवू शकतो आणि त्याच्या ब्लेडची रचना लगद्याच्या प्रवाहासाठी अधिक अनुकूल असते. ट्रफ बहुतेकदा दंडगोलाकार असतो, तर काही ठिकाणी नाविन्यपूर्ण डी-आकाराच्या ट्रफ्सचा वापर केला जातो. डी-आकाराच्या ट्रफमुळे लगद्याचा प्रवाह प्रक्षुब्ध होतो, लगद्याची सुसंगतता ४% ते ६% पर्यंत पोहोचू शकते, याची उत्पादन क्षमता गोलाकार ट्रफ प्रकारापेक्षा ३०% पेक्षा जास्त असते, तसेच याला कमी जागा लागते, वीज आणि गुंतवणुकीचा खर्च कमी असतो. बॉटम नाइफ बहुतेकदा काढता येण्याजोगा असतो, जो उच्च-शक्तीच्या स्टीलचा बनलेला असतो आणि त्याच्या ब्लेडच्या कडेला NiCr स्टीलसारख्या झीज-प्रतिरोधक पदार्थांचे आवरण असते. स्क्रीन प्लेटच्या छिद्रांचा व्यास लहान असतो, साधारणपणे १०-१४ मिमी. जर त्याचा उपयोग व्यावसायिक पल्प बोर्ड तोडण्यासाठी केला जात असेल, तर छिद्रे आणखी लहान, म्हणजे ८-१२ मिमी असतात, जे सुरुवातीला मोठ्या आकाराच्या अशुद्धींना वेगळे करण्याचे काम करते.
- उच्च-सुसंगतता हायड्रापल्पर: याची कार्यरत सुसंगतता १०% – १५% किंवा त्याहूनही अधिक असते. उदाहरणार्थ, उच्च-सुसंगतता रोटर लगद्याची तोडणी सुसंगतता १८% पर्यंत वाढवू शकतो. यामध्ये टर्बाइन रोटर्स, उच्च-सुसंगतता रोटर्स इत्यादी प्रकार आहेत. टर्बाइन रोटर १०% लगद्याची तोडणी सुसंगतता गाठू शकतो. उच्च-सुसंगतता रोटर लगद्यासोबतचा संपर्क क्षेत्र वाढवतो आणि तंतूंमधील कातरण्याच्या क्रियेचा वापर करून तोडणी घडवून आणतो. याची द्रोणी रचना कमी-सुसंगतता प्रकारासारखीच असते आणि हळूहळू डी-आकाराच्या द्रोणीचाही अवलंब केला जात आहे, तसेच याची कार्यपद्धत बहुतेकदा खंडित स्वरूपाची असते. चाळणीच्या छिद्रांचा व्यास मोठा असतो, साधारणपणे १२-१८ मिमी, आणि त्याचे खुले क्षेत्रफळ चांगल्या लगदा बाहेर पडण्याच्या भागाच्या १.८-२ पट असते.
(2) संरचना आणि कार्यपद्धतीनुसार वर्गीकरण
- रचनेनुसार, त्याचे क्षैतिज आणि उभ्या प्रकारांमध्ये वर्गीकरण करता येते; कार्यपद्धतीनुसार, त्याचे सतत आणि खंडित प्रकारांमध्ये वर्गीकरण करता येते. उभ्या सतत हायड्रापल्परमध्ये अशुद्धी सतत काढता येते, ज्यामुळे उपकरणांचा उच्च वापर, मोठी उत्पादन क्षमता आणि कमी गुंतवणूक होते; उभ्या खंडित हायड्रापल्परमध्ये ब्रेकिंगची पातळी स्थिर असते, परंतु त्याचा प्रति युनिट ऊर्जा वापर जास्त असतो आणि ब्रेकिंग नसलेल्या वेळेवर त्याच्या उत्पादन क्षमतेवर परिणाम होतो; क्षैतिज हायड्रापल्परचा जड अशुद्धींशी कमी संपर्क येतो आणि झीज कमी होते, परंतु त्याची कार्यक्षमता सामान्यतः कमी असते.
२. कार्यप्रणाली आणि कार्यपद्धती
हायड्रापल्पर रोटरच्या उच्च-गतीच्या फिरण्याद्वारे लगद्यामध्ये तीव्र खळबळ आणि यांत्रिक कातरण शक्ती निर्माण करतो, ज्यामुळे टाकाऊ कागदासारखा कच्चा माल फाटून लगद्यामध्ये विखुरला जातो. त्याच वेळी, स्क्रीन प्लेट्स आणि रोप रील्स (绞绳) उपकरणांसारख्या घटकांच्या मदतीने, लगदा आणि अशुद्धींचे प्राथमिक विलगीकरण केले जाते, ज्यामुळे पुढील शुद्धीकरण आणि चाळणी प्रक्रियेसाठी परिस्थिती निर्माण होते. कमी-घनतेचा पल्पर यांत्रिकरित्या तंतू तोडण्यावर आणि प्राथमिक अशुद्धी काढण्यावर अधिक लक्ष केंद्रित करतो, तर उच्च-घनतेचा पल्पर तीव्र हायड्रॉलिक आंदोलन आणि तंतूंमधील घर्षणाद्वारे उच्च घनतेखाली कार्यक्षमतेने तंतू तोडण्याचे काम पूर्ण करतो. हे विशेषतः शाई काढण्याची (डीइंकिंग) आवश्यकता असलेल्या उत्पादन लाइन्ससाठी योग्य आहे, ज्यामुळे शाई तंतूंपासून वेगळी करणे सोपे होते आणि सामान्य कमी-घनतेच्या पल्परपेक्षा उष्ण-वितळणाऱ्या पदार्थांना काढून टाकण्याचा याचा चांगला परिणाम होतो.
३. उपयोग आणि महत्त्व
हायड्रापल्पर्सचा वापर टाकाऊ कागदाच्या लगद्याच्या उत्पादन लाइनमध्ये मोठ्या प्रमाणावर केला जातो आणि टाकाऊ कागदाच्या संसाधनांचा योग्य वापर करण्यासाठी ही प्रमुख उपकरणे आहेत. त्यांच्या कार्यक्षम संचालनामुळे केवळ टाकाऊ कागदाच्या वापराचा दर सुधारतो आणि कागदनिर्मितीच्या कच्च्या मालाचा खर्च कमी होतो असे नाही, तर कच्च्या लाकडावरील अवलंबित्वही कमी होते, जे ऊर्जा संवर्धन आणि पर्यावरण संरक्षणाच्या विकास प्रवृत्तीशी सुसंगत आहे. उत्पादनाच्या गरजेनुसार वेगवेगळ्या प्रकारच्या हायड्रापल्पर्सची निवड लवचिकपणे केली जाऊ शकते. उदाहरणार्थ, जास्त प्रमाणात अशुद्धता असलेल्या टाकाऊ कागदावर प्रक्रिया करण्यासाठी उभ्या सतत प्रकारच्या (vertical continuous type) हायड्रापल्परची निवड केली जाऊ शकते, आणि उच्च तोडणी सुसंगतता (breaking consistency) व शाई काढण्याच्या (deinking) परिणामाची आवश्यकता असल्यास उच्च-सुसंगतता प्रकारच्या (high-consistency type) हायड्रापल्परची निवड केली जाऊ शकते, जेणेकरून वेगवेगळ्या उत्पादन परिस्थितींमध्ये सर्वोत्तम कामगिरी करता येईल आणि कागदनिर्मिती उद्योगाच्या शाश्वत विकासाला चालना मिळेल.
पोस्ट करण्याची वेळ: १७ सप्टेंबर २०२५